Publikujemy list otwarty naszej Koleżanki, rzeczoznawczyni majątkowej dr arch. Danuty Jędrzejewskiej-Szmek, ponieważ porusza on problem niezwykle ważny dla całego środowiska rzeczoznawców majątkowych: odpowiedzialności osób oceniających operaty szacunkowe, w szczególności wtedy, gdy ich opinie wykorzystywane są w postępowaniach karnych.
Ocena operatu szacunkowego nie jest wyłącznie wewnątrzśrodowiskową polemiką techniczną. W określonych okolicznościach może stać się jednym z kluczowych elementów materiału dowodowego, na podstawie którego organy ścigania, sąd albo inne instytucje formułują daleko idące wnioski wobec rzeczoznawcy majątkowego. Dlatego każda taka ocena powinna być sporządzana ze szczególną starannością, z pełnym zrozumieniem kontekstu sprawy, celu opinii oraz możliwych konsekwencji dla osoby ocenianej.
List dr arch. Danuty Jędrzejewskiej-Szmek pokazuje, jak poważne skutki może wywołać opinia o operacie, jeżeli — zdaniem osoby ocenianej — nie odnosi się ona dostatecznie do istoty sprawy, pomija kluczowe uwarunkowania rynku, nie wyjaśnia rzeczywistych przyczyn rozbieżności wartości albo formułuje zarzuty w sposób nadmiernie kategoryczny. Szczególnie istotne jest to w sprawach karnych, gdzie odbiorcą opinii nie jest środowisko rzeczoznawców, lecz organy, które nie muszą posiadać specjalistycznej wiedzy z zakresu wyceny nieruchomości.
Nie przesądzamy w tym miejscu o racjach którejkolwiek ze stron. Uważamy jednak, że opisany przypadek powinien stać się impulsem do poważnej dyskusji o standardach sporządzania opinii o operatach szacunkowych, odpowiedzialności arbitrów i biegłych oraz granicach krytyki zawodowej.
Jako środowisko powinniśmy oczekiwać, że opinie dotyczące pracy innych rzeczoznawców będą nie tylko formalnie poprawne, ale także merytorycznie pogłębione, wyważone, uczciwe i świadome skutków, jakie mogą wywołać. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których opinia może mieć wpływ na postępowanie karne, odpowiedzialność zawodową, reputację oraz dalszą możliwość wykonywania zawodu.
Publikując ten list, chcemy zwrócić uwagę, że każdy arbiter, członek komisji opiniującej czy biegły powinien mieć świadomość ciężaru własnych słów. Ocena operatu może być potrzebna i uzasadniona, ale nie może być sporządzana w sposób powierzchowny, automatyczny lub oderwany od realiów sprawy. Rzetelność opiniowania jest jednym z fundamentów zaufania do zawodu rzeczoznawcy majątkowego.
Zapraszamy do merytorycznej, spokojnej i odpowiedzialnej dyskusji.
Zarząd MSRM